Op deze plaats doet Raad van Bestuur van het WZA,
Boudewijn Ponsioen, verslag van wat hem in de afgelopen periode
heeft beziggehouden, is opgevallen, is overkomen, et
cetera.
De beperkte houdbaarheid van de prestatiebekostiging
Na jaren studeren en testen zijn de ziekenhuizen op 1 januari
gestart met DOT* en prestatiebekostiging. Hiermee wordt volgens
velen (of is het toch 'sommigen'?) een grote stap voorwaarts gezet
in de verbetering van de bekostiging en daarmee de betaalbaarheid
van de ziekenhuiszorg. Maar hoe houdbaar zijn deze maatregelen?
De essentie van prestatiebekostiging is dat je betaald krijgt
voor verricht werk. Dat klinkt logisch, betaald worden voor wat je
doet. Dit blijkt in de zorgpraktijk toch een tikkeltje anders te
liggen. De zorgverzekeraars, die namens de burgers betalen voor de
verrichte werkzaamheden, zijn namelijk helemaal niet van plan om zo
te gaan werken; dat laten de lopende onderhandelingen zien. Zij
bekostigen de zorg met een 'budget' of beter nog een
'budgetplafond' dus een maximumbedrag waarvoor alle zorg geleverd
moet gaan worden. De geleverde prestaties doen er eigenlijk niet
zoveel toe.
Alle budgetplafonds van ziekenhuizen tezamen moeten weer passen
binnen het landelijk plafond. En wiens 'schuld' is het als de
kosten hoger zijn dan het door de overheid vastgestelde kader? Van
de zorgaanbieder, de zorgverzekeraar of de patiënt? Als eerste
wordt altijd naar zorgaanbieders gekeken. Zij krijgen daarom fikse
kortingen opgelegd van de minister: de afgelopen jaren al meer dan
tien procent. Het bijzondere van deze geldboetes is bovendien dat
de ziekenhuizen ze samen moeten verdelen: als het ene ziekenhuis 1%
groei heeft afgesproken, en het andere ziekenhuis 7%, en daardoor
het landelijk plafond met 4% wordt overschreden, krijgen
beide ziekenhuizen het jaar erna een korting van 4% opgelegd. Het
ziekenhuis dat zich relatief netjes aan het budget heeft gehouden,
moet zodoende toch meebetalen aan de grote overschrijding van zijn
buurman.
Het gevolg? De volgende keer denkt het 'nette' ziekenhuis wel
twee keer na voor hij zich weer zo keurig aan het landelijk kader
houdt! Hij gaat zelfs nog méér overschrijden dan zijn buurman
(lees: meer productiegroei afspreken en patiënten behandelen),
zodat de buurman het jaar erna aan zíjn boete moet meebetalen. Het
voordeel voor de patiënt: de wachtlijsten verdwijnen want er worden
zeer veel patiënten behandeld. Het nadeel: de kosten rijzen de pan
uit. Ik zeg daarom dat het huidige kortingensysteem niet houdbaar
is - en dat durf ik nu ook al wel te stellen over de net ingevoerde
prestatiebekostiging en DOT.
Wat mij betreft gaan we in dat geval maar terug naar een globaal
budgetsysteem, nu met meerjarenafspraken, waarbij we als
ziekenhuizen heel erg ons best doen om zo veel mogelijk en
vanzelfsprekend hoogwaardige zorg te leveren, al dan niet vergezeld
van een bonus/malussysteem om wachtlijsten te voorkomen. Om de
houdbaarheid hiervan te garanderen moet de politiek lef tonen en de
ongebreidelde vraag naar zorg een halt toe te roepen door
pakketverkleining, eigen betalingen, bevorderen van preventie en
zelfmanagement. Want alleen op die manier kunnen we ervoor
zorgen dat de zorg in Nederland niet gaat bederven.
Boudewijn Ponsioen
* DOT = 'DBC's op weg naar Transparantie'. Met
DOT wordt het verbeterde stelsel van DBC's in de ziekenhuiszorg
bedoeld. Met ingang van 01-01-2012 is het DBC-systeem vervallen en
wordt de financiering van de zorg geregeld via DOT.
* DBC = Diagnosebehandelcombinatie, oftewel een
code in de gezondheidszorg die het geheel van een geleverd
zorgproduct omschrijft
Archief:
Blog november 2011
Blog september 2011
Blog juli 2011
Blog april 2011