In de rubriek 'Vragen uit de praktijk' vindt u antwoorden op
vragen van patiënten en hun naasten die te maken krijgen met
moeilijke beslissingen rond leven en dood. Natuurlijk
is iedere situatie uniek en zal iedereen zijn eigen,
persoonlijke vragen hebben. Toch kunnen de vragen van anderen
u misschien verder helpen om duidelijkheid te krijgen
over de mogelijkheden in uw eigen situatie.
Een tijdje geleden heb ik een wilsverklaring
getekend waarin o.a staat vermeld dat ik niet als een kasplantje in
leven gehouden wil worden als mij iets ernstigs overkomt.
Nu krijg ik binnenkort een oproep voor een grote operatie in
het ziekenhuis. Is het verstandig om mijn verklaring mee
te nemen als ik naar het ziekenhuis ga?
Als u binnenkort wordt opgeroepen voor een operatie,
is het goed om uw wilsverklaring weer eens goed na te lezen
en er een nieuwe handtekening onder te zetten
met een datum erbij. Ook is het aan te raden om een
paar kopieën van uw wilsverklaring te maken en die te
geven aan uw partner of naaste familie of vriend(en). Op die
manier zijn zij ook op de hoogte van uw wensen. Bovendien
is het handig om een paar kopieën mee te nemen naar het
ziekenhuis. In uw gesprekken met de anesthesist, de
behandelend arts en de verpleegkundige met wie u het opnamegesprek
hebt, kunt u de wilsverklaring ter sprake brengen en na
afloop een kopie achterlaten. Zo zijn alle
betrokkenen, mocht u iets overkomen, goed geïnformeerd over wat u
wel en niet wilt.
Ik heb een vraag over de gang van zaken bij orgaan-
en weefseldonatie. Waar vind ik deze informatie?
Informatie over de gang van zaken in het WZA vindt u in
de brochure Moeilijke keuzes
rond leven en dood. Voor informatie over bijvoorbeeld het
afscheid nemen, de transplantatieprocedure, de uitvaart of over de
nabestaanden, kunt u terecht op www.donorvoorlichting.nl. Ook
u kunt de informatielijn bellen van het NIGZ (Nationaal
Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie), iedere
werkdag van 8.30-19.00 uur: 0900 - 821 21
66 (lokaal tarief).
Onlangs heb ik een gesprek gehad
met mijn internist. Hij vertelde dat er helaas geen
behandeling meer mogelijk was voor de uitgezaaide tumoren in mijn
lichaam. Binnenkort krijg ik nog wel chemotherapie om mijn tijd van
leven wat te verlengen. Nu heb ik gehoord dat in een ziekenhuis
altijd gereanimeerd wordt. Stel dat ik plotseling getroffen wordt
door een hartstilstand, dan zou dat voor mij een goede dood
betekenen. Kan ik mijn wensen hierover bespreken met mijn
arts?
Het is altijd goed uw wensen kenbaar te maken
aan uw behandelend arts. Om uw gedachten zo goed mogelijk
te bepalen en ook om een leidraad te hebben tijdens het gesprek met
uw arts, kan het nuttig zijn om uw ideeën op papier te zetten. U
zou dit papier bovendien kunnen achterlaten bij uw arts, zodat het
kan worden toegevoegd aan uw dossier. In verband daarmee is het
belangrijk dat u het papier ondertekent en van een datum
voorziet.
Naast het gesprek met uw arts is het belangrijk dat u ook uw
partner en naaste familie op de hoogte stelt van uw wens om niet
gereanimeerd te worden. Mocht u inderdaad getroffen
worden door een hartstilstand en er wordt niet gereanimeerd, dan is
het voor uw naasten een rustige gedachte om te weten dat het
uw eigen beslissing is geweest.
Mijn vader is ernstig ziek en ligt sinds vijf weken in
het ziekenhuis. Hij heeft een vaatziekte en er zijn allerlei
complicaties. Toen hij nog gezond was, gaf hij al aan dat als
het ooit zover zou komen, hij niet uitzichtloos
wilde lijden. Nu is hij ziek en het is niet
duidelijk hoe het gaat aflopen. De tijd begint te dringen
om de dingen rond zijn levenseinde goed te regelen Weet u
waar ik een voorbeeld van een euthanasieverklaring kan
vinden?
Een formulier voor een euthanasieverklaring kunt
u aanvragen bij Petra de Kruijf, geestelijk
verzorger in het WZA en lid van de Commissie Ethiek van
het WZA. U kunt haar e-mailen via petra.dekruijf@wza.nl.
Een beslissing om te willen sterven door euthanasie is, ondanks de
zorgvuldige wetgeving hierover, een emotionele gebeurtenis voor
alle betrokkenen. Daarom is het belangrijk dat u het onderwerp in
een vroeg stadium bespreekt met uw arts en uw naasten. De wet
schrijft voor dat een verzoek om euthanasie alleen geldig is
als de patiënt wilsbekwaam is en vrijwillig en
weloverwogen een besluit heeft genomen. Daarnaast
moet een arts ervan overtuigd zijn dat er sprake is
van uitzichtloos en ondraaglijk lijden en dat er geen andere
oplossing is. Meestal zal hij een tweede arts, die
daarvoor speciaal is opgeleid, om zijn oordeel vragen.
Een euthanasieverzoek blijft een verzoek. Als een arts
bezwaren heeft om euthanasie toe te passen, zal hij uw
vader verwijzen naar een andere arts.
Behalve euthanasie zijn er misschien andere mogelijkheden om op
een goede en waardige manier te sterven. Palliatieve zorg met
adequate pijnbestrijding kan een goed alternatief zijn. Het is
belangrijk dat uw vader met zijn arts een open gesprek kan
hebben over zijn wensen en verwachtingen ten aanzien van de
naderende dood, zodat uw vader weet waar hij aan toe
is.
Kortgeleden heeft de behandelend arts van mijn
moeder ons verteld dat een behandeling medisch gezien
niet zinvol meer is. De arts zei: 'We kunnen niets
meer voor haar doen.' Nu heb ik wel eens gehoord van palliatieve
zorg. Wie kan mij aan informatie helpen?
Bij palliatieve zorg gaat het om de zorg en begeleiding
van patiënten in de laatste fase van hun
ziekte, wanneer behandeling niet meer mogelijk is. Als uw
moeder daarvoor in aanmerking komt, zal er alles aan
worden gedaan om ervoor te zorgen dat zij lichamelijk en
geestelijk zo min mogelijk hoeft te lijden. Het eerste
aanspreekpunt bij palliatieve zorg is de huisarts of
specialist. Deze kan vertellen wat zijn verwachtingen zijn
over het ziekteverloop van uw moeder: hoe lang ze
waarschijnlijk nog te leven heeft en hoe die laatste periode
eruit zal zien. Als uw moeder daar behoefte aan heeft,
kan de arts een afspraak voor haar maken bij bijvoorbeeld
een maatschappelijk werker of een geestelijk
verzorger. Meer informatie kunt u vinden op: www.netwerkpalliatievezorg.nl
en www.netwerkzorgopmaat.nl