Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Zaadcellen inbrengen in de baarmoederholte

  • Specialisme of afdeling Fertiliteitskliniek
  • Openingstijden
    Voor de openingstijden van de Fertiliteitskliniek kunt u bellen naar het Medisch Centrum Wilhelmina, bereikbaar van maandag t/m vrijdag van 8.00 tot 12.00 uur op telefoonnummer (0592) 34 00 53.
  • Wachttijd
    4 weken

In het kort

Met intra-uteriene inseminatie (IUI) hebt u meer kans op een zwangerschap. De gynaecoloog brengt de zaadcellen rechtstreeks in de baarmoederholte, zodat zaadcellen een eicel makkelijker kunnen bevruchten. IUI kan het beste plaatsvinden rond het moment van de eisprong. Vaak krijgt u hormonen in combinatie met IUI.

Wat is het?

Intra-uteriene inseminatie (IUI) is het kunstmatig inbrengen van zaadcellen in de baarmoederholte.

In een natuurlijke situatie komen zaadcellen na een zaadlozing terecht in de buurt van de baarmoedermond. Via het slijm van de baarmoedermond komen de zaadcellen daarna in de baarmoederholte en bewegen zich dan verder naar de eileiders. Na de eisprong komt er vanuit de eierstok een eicel in een van de eileiders. Daar vindt vervolgens de bevruchting plaats. Bij IUI brengt de gynaecoloog zaadcellen rechtstreeks in de baarmoederholte. De zaadcellen komen dan dichterbij de eileiders, zodat meer zaadcellen de kans hebben om de eicel te bevruchten. Van tevoren worden in een laboratorium de beste zaadcellen geselecteerd.

Een goede timing is bij IUI erg belangrijk. De kans op een zwangerschap is namelijk het grootst als IUI plaatsvindt rond het moment van de eisprong.

IUI wordt vaak gecombineerd met het toedienen van hormonen.

Voorwaarden

U komt voor IUI in aanmerking:

  • als er minder zaadcellen zijn dan normaal of als de zaadcellen minder beweeglijk zijn
  • als het slijm van de baarmoedermond van slechtere kwaliteit is
  • als een zwangerschap uitblijft zonder duidelijke oorzaak (Als uit oriënterend fertiliteitsonderzoek is gebleken dat er geen aanwijsbare oorzaak is voor het uitblijven van een zwangerschap, wordt altijd eerst afgewacht of u toch niet spontaan zwanger wordt. De kans dat u spontaan zwanger wordt, is, afhankelijk van uw leeftijd, namelijk groter dan de kans dat u door IUI zwanger wordt. Hoe lang deze periode van afwachten duurt, hangt dus ook af van uw leeftijd.)

De behandeling

Kans op zwangerschap

Bij het ouder worden neemt de kans op een spontane zwangerschap af. Ook voor het succes van IUI speelt uw leeftijd een belangrijke rol. Per IUI-behandeling is er gemiddeld 10% kans dat u zwanger wordt. Hoe groot de kans precies is, hangt af van uw leeftijd en de reden van de ingreep.

Drie tot zes behandelingen

Meestal vinden er drie tot zes behandelingen plaats. Na zes behandelingen is de kans dat u zwanger bent 25 tot 35 %. De meeste vrouwen zijn dus na zes behandelingen nog niet zwanger. Als IUI geen zwangerschap tot gevolg heeft, zal de gynaecoloog na de laatste behandeling met u en uw partner bespreken welke stappen u verder kunt zetten om tot een zwangerschap te komen.

Hormonen

IUI wordt vaak gecombineerd met een hormoonbehandeling als het nodig is om de groei van follikels (eiblaasjes) te stimuleren. Ook kunt u hormonen krijgen om het moment van de eisprong beter te kunnen sturen.

De hormonen die worden gebruikt bij IUI, hebben bijna geen bijwerkingen.

Het toedienen van hormonen gebeurt met injecties. Het injecteren kunt u zelf leren.

Voorbereiding

Om de kans op een bevruchting met IUI zo groot mogelijk te maken, moet de inseminatie plaatsvinden in de vruchtbare periode, dichtbij het moment van de eisprong. Om dit moment te timen, zijn er verschillende methoden (eventueel in combinatie met elkaar) te gebruiken.

Urinetest

24 tot 30 uur voor de eisprong maakt de hypofyse het hormoon LH aan. Dit hormoon komt ook terecht in de urine. De urinetest op LH kunt u zelf thuis doen, bij voorkeur tweemaal per dag. Als de test positief is, belt u naar de Fertiliteitskliniek (het MCW) en wordt de inseminatie 20 tot 30 uur later verricht.

Echo

Met een inwendige echo is het mogelijk om de eierstokken in beeld te brengen en de groei (en eventueel het aantal) van de follikels te beoordelen. Zo kan het tijdstip van de eisprong worden geschat.

LH-injectie

Aan de hand van de uitkomsten van de inwendige echo kan het moment van de eisprong worden gestuurd door via een onderhuidse injectie een kunstmatige LH-piek toe te dienen. Dit moet 24 tot 32 uur voor de geplande inseminatie gebeuren. U kunt dit zelf doen.

Selecteren van zaadcellen

Een zaadlozing bestaat voor het grootste gedeelte uit vloeistof van de prostaat met daarin de zaadcellen. Voor de inseminatie zijn alleen maar zaadcellen nodig. Deze worden daarom in het laboratorium gescheiden van de vloeistof. Hierbij worden de meest beweeglijke zaadcellen geselecteerd. IUI heeft alleen een redelijke kans van slagen als er ten minste een miljoen beweeglijke zaadcellen overblijft.

  • Voor de beste zaadkwaliteit is het verstandig om minstens twee dagen voor de inseminatie geen zaadlozing te hebben.
  • Het opwekken van een zaadlozing door masturbatie kan gewoon thuis gebeuren.

Het verloop van de behandeling

De inseminatie vindt plaats op de polikliniek Gynaecologie. De gynaecoloog brengt een speculum (spreider) in de vagina om de baarmoedermond goed te kunnen zien. Daarna wordt via de baarmoedermond een dun slangetje in de baarmoederholte geschoven. Via het slangetje worden de geselecteerde zaadcellen ingebracht.

Tijdens de inseminatie kunt u een licht krampend gevoel in uw onderbuik krijgen.

Na de behandeling

Na een IUI is het een kwestie van afwachten.

  • Bent u over tijd en is de zwangerschapstest positief, dan kunt u een afspraak maken voor een echo drie weken daarna.
  • Als er geen bevruchting heeft plaatsgevonden, krijgt u twaalf tot veertien dagen na de inseminatie een menstruatie.

Waar u thuis op moet letten

Contact opnemen

Bij elke IUI bestaat er een zeer kleine kans op een infectie. Als u koorts krijgt (38° C of hoger), buikpijn of andere afscheiding dan normaal, neem dan contact op met uw gynaecoloog.

Met hormoongebruik

  • U kunt vocht vasthouden, last krijgen van misselijkheid en te maken krijgen met stemmingsveranderingen.
  • Hormonen die de groei van follikels stimuleren, maken de kans groter op een meerlingzwangerschap. De kans op een meerling is enigszins af te leiden uit het aantal follikels dat bij een inwendige echo is te zien. Bij twee of drie follikels is de kans op een tweeling twee tot vier procent. Bij drie follikels is er een uiterst kleine kans op een drieling. Als er meer dan drie follikels zijn, zal de gynaecoloog u afraden om in die cyclus zwanger te worden.
  • Als er tijdens een hormoonbehandeling meerdere follikels ontstaan en de hormoonbehandeling wordt voortgezet, dan kan dit leiden tot ernstige overstimulatie van de eierstokken (het ovarieel hyperstimulatiesyndroom). Deze complicatie is zeldzaam, maar de gevolgen kunnen ernstig zijn. U kunt buikpijn krijgen of een opgeblazen gevoel, misselijk worden of overgeven. Soms is opname in het ziekenhuis nodig. 

Uw mening telt

Een compliment, tip of klacht

Wij vinden het belangrijk dat u tevreden bent over onze zorg en dienstverlening. Hebt u een compliment, een tip of een klacht? Wij horen het graag. U kunt het volgende doen:

  • Vertel het direct aan degene die er verantwoordelijk voor is.
  • Bel of schrijf onze ombudsfunctionaris.
  • Vul het formulier in dat u kunt vinden op de webpagina Uw mening telt! Hier vindt u ook meer informatie over de klachtenprocedure en uw rechten als patiënt.

De ombudsfunctionaris

  • e-mail: ombudsfunctionaris@wza.nl
  • telefoon: (0592) 32 56 24/32 55 55 (maandag t/m donderdag)
  • postadres: WZA t.a.v. de ombudsfunctionaris, postbus 30.001, 9400 RA Assen

gynae13 - december 2014