Als u weinig of geen klachten hebt, hoeft endometriose niet te worden behandeld. Het is niet te voorspellen hoe endometriose zich ontwikkelt, daarom kan afwachten een goede keuze zijn.
Als u pijn of andere klachten hebt door de endometriose, dan kan worden gekozen voor een behandeling. Meestal wordt gestart met pijnstillers. Als deze onvoldoende helpen, is een hormoonbehandeling vaak nodig om klachten verder te onderdrukken. Soms is ook een operatie nodig. Vaak wordt een combinatie van verschillende behandelingen toegepast.
Pijnstillers
Bij menstruatiepijn kunnen pijnstillers helpen. Vaak wordt geadviseerd om paracetamol te gebruiken in combinatie met diclofenac, ibuprofen of naproxen (prostaglandine-synthetase-remmers). De gynaecoloog kan deze medicijnen voorschrijven. De medicijnen kunnen het beste worden ingenomen een dag vóór de menstruatiepijn begint.
Leefstijl
In het algemeen geldt dat een gezonde levensstijl met voldoende beweging en goede voeding een gunstige invloed heeft op uw klachten. Een diëtist kan u voedingsadviezen geven en meer vertellen over het 'endometriosedieet'. Een bekkenfysiotherapeut kan helpen als u pijn hebt door een verhoogde spierspanning in buikwand of bekkenbodem. Deze verhoogde spierspanning kan ook zorgen voor pijn bij het vrijen.
Hormonen
Het doel van hormonale behandeling is dat u niet menstrueert. Hierdoor zal de endometriose rustig blijven en worden de klachten uiteindelijk minder.
De meeste hormoonbehandelingen werken als een soort voorbehoedsmiddel. Daarom kunt u deze behandeling niet volgen als u een actieve kinderwens heeft. Deze behandeling werkt optimaal na 6 maanden en heeft vooral effect bij lichte vormen van endometriose.
Een behandeling met hormonen kan bestaan uit een anticonceptiepil, een Mirena spiraal, progesteron of GnRH-agonisten.
- Anticonceptiepil
Gebruik van de anticonceptiepil maakt de menstruatie vaak minder hevig en minder pijnlijk. Vaak is het advies om de pil door te blijven slikken, zodat er helemaal geen bloeding optreedt.
- Mirena spiraal
Een Mirena spiraal geeft plaatselijk de hele tijd progesteron af. Hierdoor blijft de endometriose rustig. Dit geldt met name ook bij adenomyose. Het voordeel van deze spiraal is dat er minder kans is op hormonale bijwerkingen.
- Continue toediening progesteron
Als u niet meer wilt menstrueren, kunt u ervoor kiezen voortdurend progesteron te gebruiken. Dit kan met tabletten (Orgametril, Duphaston), met een implantatiestaafje in de bovenarm (Implanon) of met een injectie in een spier, de zogenoemde prikpil (Depo-Provera). Houdt u er rekening mee dat er doorbraakbloedingen kunnen optreden en dat u vocht kunt vasthouden.
- GnRH-agonisten
GnRH-agonisten zijn hormonen waarmee de menopauze, de periode na de laatste menstruatie, wordt nagebootst. U kunt ze toedienen via een injectie vlak onder de huid. Deze medicijnen gebruiken we liever niet langer dan een half jaar, vanwege het risico op botontkalking en hart- en vaatziekten op latere leeftijd bij langdurig gebruik. GnRH-agonisten kunnen als bijwerking hebben dat u last krijgt van opvliegers of een droge vagina. Om de overgangsklachten en het risico op botontkalking en hart- en vaatziekten tegen te gaan, worden deze hormonen vaak in een lage dosis voorgeschreven.
Een operatie
Als pijnstillers en hormonen niet het gewenste resultaat hebben, kan een operatie worden overwogen. Tijdens een kijkoperatie kan de endometriose worden weggesneden of weggebrand. Hoe meer endometriose wordt verwijderd, hoe kleiner de kans dat de endometriose terugkomt. De kans op complicaties neemt dan wel toe.
Een operatie heeft vaak maar tijdelijk effect op de pijnklachten. Bij oppervlakkige endometriose komt de pijn door endometriose gemiddeld na een half jaar weer terug als u verder geen hormonale behandeling volgt.
De gynaecoloog zal de voor- en nadelen van een operatie met u bespreken. Om te voorkomen dat de endometriose terugkomt, kan het na de operatie verstandig zijn om hormonen te gebruiken.
