Er zijn verschillende behandelingen bij vrouwen met PCOS mogelijk om de eisprong op te wekken en de kans op een zwangerschap te verhogen:
- afvallen
- tabletten
- injecties
- kijkoperatie
Het vaststellen van een eisprong kan door:
- Gedurende de cyclus de temperatuur bij te houden.
- Bloedonderzoek 7 dagen na de eisprong, naar de waarde van progesteron.
- Een echoscopie voor en na de eisprong.
Vrouwen die zwanger worden na een behandeling voor PCOS hebben een iets grotere kans op een miskraam. Dit kan niet worden beïnvloed.
Afvallen
Als u overgewicht hebt, is afvallen erg belangrijk. Vaak herstelt de menstruatiecyclus zich dan en treden er spontaan eisprongen op. Als u behandeld wordt met tabletten of injecties, wordt de kans op een zwangerschap aanzienlijk groter als u daarnaast ook afvalt.
Vraag om steun als het u niet lukt om af te vallen. Eventueel kunt u via uw huisarts of gynaecoloog een verwijzing voor een diëtist krijgen. Naast gezonde voeding is ook voldoende lichaamsbeweging erg belangrijk.
Tabletten - Letrozol
Als eerste keuze voor een medische behandeling bij een kinderwens wordt Letrozol geadviseerd. Na een (spontane of door medicijnen opgewekte) menstruatie neemt u één of meer tabletten van de 3e tot en met de 7e dag van de cyclus.
Tijdens de eerste maand van de behandeling worden er echo's gemaakt om te kijken of de eisprong goed verloopt. Bent u gestart met Letrozol? Bel dan tijdens de menstruatie met de poli Gynaecologie (zie 'Vragen?') om een afspraak te maken voor een echo op dag 11 of 12 van uw cyclus.
De eisprong treedt op tussen ongeveer de 13e en de 21e cyclusdag. De hele cyclus duurt dan niet langer dan 35 dagen.
Letrozol is officieel gezien niet voor deze behandeling gemaakt. Maar wereldwijd is hier veel ervaring mee en in Nederland is dit middel in vrijwel alle ziekenhuizen de eerste keuze.
Kans op een zwangerschap
Bij een behandeling met Letrozol krijgt ongeveer 80% van de vrouwen een eisprong. Ruim de helft hiervan wordt zwanger. De kans op een meerlingzwangerschap is bij Letrozol licht verhoogd.
Lukt het niet om een eisprong op te wekken, of is er uit 6 tot 12 eisprongen met Letrozol geen zwangerschap ontstaan, dan volgt er een evaluatie en eventueel een extra onderzoek als dat nodig is. Soms wordt er op een andere behandeling overgestapt.
Bijwerkingen
Letrozol heeft meestal weinig bijwerkingen. Soms geeft het stemmingsveranderingen: u bent bijvoorbeeld sneller boos of somber. Een enkele keer zorgt Letrozol voor opvliegers.
Tabletten - Metformine
Metformine is een middel dat wordt gebruikt bij de behandeling van suikerziekte (diabetes mellitus type II). Sommige vrouwen met PCOS kunnen de suikerstofwisseling alleen regelen door veel insuline aan te maken. De hoge insulinewaarden leiden mogelijk tot een verhoogde aanmaak van testosteron en verstoren daardoor de eisprong. Metformine verlaagt de hoeveelheid insuline.
Kans op een zwangerschap
Hoe groot de kans op zwangerschap is bij een behandeling met Metformine is nog niet duidelijk.
Bijwerkingen
Bij Metformine kunt u last hebben van maag- en darmklachten (misselijkheid, braken, diarree, buikpijn).
Injecties
Bij een behandeling met injecties krijgt u een aantal dagen injecties met follikel stimulerend hormoon (FSH) of met Humaan Menopauzaal Gonadotrofine (HMG). HMG is gemaakt uit de urine van vrouwen die de overgang achter de rug hebben.
Op de 3e dag van de cyclus start u met de injecties. U of uw partner kan deze injecties zelf geven. Tijdens de cyclus krijgt u echoscopische controles. Zo nodig wordt de dosering aangepast.
Als er 1 of 2 follikels rijp genoeg zijn, krijgt u een injectie met humaan choriongonadotrofine (HCG) om de eisprong in gang te zetten. De eisprong vindt 38 tot 40 uur na deze injectie plaats. De vrijgekomen eicel is 8 tot 12 uur bevruchtbaar. Zaadcellen zijn 48 tot 72 uur levensvatbaar. Het is dus verstandig binnen 12 tot 36 uur na de HCG-injectie gemeenschap te hebben.
Kans op een zwangerschap
Ongeveer 90% van de behandelingen met injecties leidt tot een eisprong. In ongeveer de helft van de gevallen ontstaat een zwangerschap. Er is een grotere kans op een meerling. Bij meer dan 3 rijpe follikels wordt de behandeling afgebroken.
Kijkoperatie
Er kan ook worden gekozen voor een kijkoperatie waarbij in de eierstokken een paar kleine gaatjes gebrand worden (dit wordt een LEO genoemd). Hierdoor verandert de aanmaak van hormonen in de eierstokken en kan er een eisprong optreden.
Kans op een zwangerschap
De kans op een zwangerschap via LEO is kleiner dan bij een behandeling met tabletten of injecties. Als u na de LEO een behandeling met Clomid of injecties krijgt, is de kans weer gelijk.
Bijwerkingen
Door de kijkoperatie kunnen er verklevingen rond de eierstokken ontstaan. Hierdoor komt een eicel soms niet in de eileider terecht.
