Epilepsie

Bij elke epileptische aanval is het zo dat uzelf geen controle meer hebt. U kunt dus niets doen om ervoor te zorgen dat de aanval stopt. Verder zijn de aanvallen per persoon erg verschillend waardoor het lastig kan zijn om een epileptische aanval bij iemand te herkennen. Lichamelijke kenmerken zijn meestal goed te herkennen. Bij mentale (geestelijke) kenmerken is dat wat lastiger.

Lichamelijke kenmerken 

Een epileptische aanval heeft vaak een of meer van de volgende lichamelijke kenmerken:

• verlies van bewustzijn (helemaal of voor een deel)
• schokken van lichaam of lichaamsdelen, spieren kunnen slap worden
• verward of angstig gedrag
• draaien van de ogen
• moeite met praten of ademhalen, zelfs blauw aanlopen
• bijten op de tong, er kan bloed uit de mond lopen
• urineverlies of overgeven

Mentale kenmerken

Mentale kenmerken hebben te maken met hoe iemand zich voelt of gedraagt. Sommige mensen raken buiten bewustzijn bij een aanval. Soms een beetje, soms ook helemaal. Het komt ook voor dat een patiënt in de war of angstig is. Iemand kan dan tijdens een aanval zomaar weglopen of agressief worden.

Er zijn ook aanvallen waarbij het lichaam niet beweegt (een absence). Het lijkt dan alsof men een tijdje voor zich uit zit te staren. De aanval duurt meestal maar een paar seconden. Ze vallen dus ook niet zo op. Daarom kan het bij deze aanvallen lang duren voordat de diagnose epilepsie wordt gegeven.

Als u eenmaal een aanval hebt gehad, is het nog niet zeker dat u epilepsie hebt. Sommige mensen krijgen 1 keer een aanval en daarna nooit meer. U hebt pas epilepsie als u vaker aanvallen krijgt. Of wanneer uit onderzoek blijkt dat de kans groot is dat u weer een aanval krijgt.

Als de huisarts denkt dat u misschien epilepsie hebt, krijgt u een verwijzing naar een neuroloog in het ziekenhuis. De neuroloog bespreekt de situatie met u en stelt meestal de volgende onderzoeken voor:

• Bloedonderzoek
• Maken hersenfilmpje - een EEG (elektro-encefalogram). Soms is dit genoeg om epilepsie vast te stellen, maar soms is er aanvullend onderzoek nodig.
• Een CT-scan (Computer Tomografie) of een MRI-scan (Magnetic Resonance Imaging) kan schade aan de hersenen laten zien. Met dit onderzoek kan de arts nog een beter beeld van de hersenen krijgen.

Het is vaak lastig om een precieze oorzaak van epilepsie aan te wijzen. Vaak zijn er meer oorzaken. Soms is er 1 duidelijke oorzaak, zoals schade aan de hersenen na een ongeluk. Maar soms is het ook minder duidelijk.

Afwijking in de hersenen

Soms wordt er bij een scan een afwijking in de hersenen gevonden. Maar soms wordt er geen duidelijke oorzaak gevonden. Bijvoorbeeld omdat de afwijking heel klein is. Kleine afwijkingen kunnen tot epilepsie leiden, zonder dat deze op een scan zichtbaar zijn.

Erfelijkheid van epilepsie

Onderzoekers hebben ontdekt dat epilepsie soms erfelijk is, maar weten nog niet precies hoe dat werkt. Bij sommige vormen van epilepsie speelt erfelijkheid een heel duidelijke rol, bij andere vormen veel minder. Heeft een van de ouders epilepsie, dan is er tussen de 0 en 50% kans dat een kind ook epilepsie heeft.

Epilepsie bij syndromen

Er zijn verschillende syndromen waarbij epilepsie één van de verschijnselen is. Zo hebben mensen met een verstandelijke handicap vaker last van epilepsie dan anderen. Ook zijn er mensen met het Dravetsyndroom. Zij hebben al vanaf hun eerste levensjaar last van epilepsie aanvallen die moeilijk te behandelen zijn.

Medicijnen 

Bij ongeveer 70% van de patiënten helpen medicijnen om de aanvallen te voorkomen. Ze zorgen ervoor dat de hersenen minder gevoelig worden voor prikkels.
Een arts schrijft meestal pas medicijnen voor, als er een tweede aanval is geweest. Soms komt een epileptische aanval nooit terug. Hebt u wel medicijnen nodig, dan gebruikt u deze voor langere tijd. Dat kan jaren duren, soms voor de rest van uw leven. 

Als medicijnen niet helpen, is er soms een operatie mogelijk.

Operatie

Soms is er een duidelijke oorzaak in de hersenen te vinden voor epilepsie. Het plekje in de hersenen dat voor de aanvallen zorgt, wordt dan weggehaald. Er is veel onderzoek nodig om dat precieze plekje te vinden. Als dat lukt, dan is er een goede kans dat u daarna geen aanvallen meer krijgt.

DBS (Deep Brain Stimulation)
Bij DBS brengt een chirurg tijdens een operatie elektroden aan op een bepaald deel in de hersenkernen, bijvoorbeeld in de de thalamus. Deze delen van de hersenen hebben een belangrijke functie zoals het coördineren van bewegingen of emoties. Op die plaatsen in de hersenen ontstaat een soort van kortsluiting.
De elektroden die bij DBS worden geplaatst geven kleine stroomstootjes af, waardoor de epileptische aanvallen worden tegengehouden. Dat klinkt eenvoudiger dan het is. Hoe vaak en hoe sterk de stroomstootjes gegeven worden is heel belangrijk voor een goede werking. Het kan soms wel een jaar duren voordat dit goed is afgesteld.

Om te bepalen of een patiënt in aanmerking komt voor DBS is van te voren uitgebreid onderzoek nodig.

Risico's

• Een operatie brengt ook risico met zich mee. Er is een kleine kans dat een operatie voor nieuwe problemen zorgt. Dat kan een verlamming zijn, of problemen met het geheugen, taal of zicht.

Als u vragen hebt tijdens de opname, kunt u deze het beste bespreken met een verpleegkundige.

Uw contactpersoon kan altijd bellen met de verpleegafdeling waar u bent opgenomen. Het liefst na 11.00 uur ’s ochtends, maar de afdeling is 24 uur per dag bereikbaar.

• Verpleegafdeling B1: (0592) 32 55 17 

neuro18 - mei 2023

Wat is epilepsie? - Hersenstichting