Kolven tijdens de zwangerschap

Ouder en Kind-centrum

  • Specialisme of afdeling Lactatiekundige Verloskunde
  • Openingstijden

    Op werkdagen van 8.30 - 16.30 uur

  • Afspraak maken? Vragen? Voor een afspraak met de lactatiekundige kun je bellen naar het Ouder en Kind-centrum: (0592) 32 53 70. Of je kunt je vraag stellen via de BeterDichtbij-app.

In het kort

Kolven tijdens de zwangerschap noemen we antenataal kolven. Het kolven doe je bij voorkeur met je eigen handen en niet met een kolf. Je kunt dan een kleine voorraad moedermelk opbouwen, zodat je baby vanaf het begin moedermelk kan krijgen.

Je kolft weinig melk. Maar een groot voordeel is dat je alvast ervaring krijgt met kolven. Je wordt daar steeds handiger in.

Antenataal kolven gaat altijd in nauw overleg met de verloskundige of gynaecoloog. Meestal is er een medische reden waarom je al tijdens de zwangerschap gaat kolven.

Wanneer ga je antenataal kolven?

Soms is tijdens de zwangerschap al bekend dat jouw baby na de bevalling bijvoeding nodig heeft. Dit is meestal om een medische reden, bijvoorbeeld:

  • Je hebt suikerziekte (zwangerschapsdiabetes, diabetes gravidarum).
  • Je had bij een eerdere zwangerschap een lage melkproductie.
  • Je weet al dat je gaat bevallen van een groot of zwaar kind.
  • De baby heeft een aangeboren afwijking, zoals schisis. Hierdoor kan het drinken aan de borst moeilijk zijn.
  • Je verwacht een meerling.
  • Je weet dat je een geplande keizersnede krijgt.
  • Je hebt overgewicht.
  • Het is bekend dat er allergieën zijn in de familie, waardoor je juist moedermelk wilt geven. 
  • Je hebt een borstoperatie gehad.
  • Je hebt Poly Cysteus Ovarium Syndroom (PCOS).
  • Je wilt het geven van kunstvoeding vermijden.

Door aan het einde van de zwangerschap moedermelk te kolven en in te vriezen, kun je een voorraadje melk opbouwen. Je kunt dit gebruiken om aan je baby te geven. De baby heeft dan minder of geen kunstvoeding nodig.

Wanneer beginnen met kolven

Als je in overleg met de verloskundige of gynaecoloog besluit om alvast tijdens de zwangerschap te gaan kolven, kun je hiermee vanaf de 36e zwangerschapsweek beginnen. Als het goed gaat, kun je 3 tot 4 keer per dag kolven, 5 tot 10 minuten per borst.

Het is mogelijk dat je door het kolven iets meer harde buiken krijgt. Als het echt veel zijn en onaangenaam voelt, stop dan met kolven. Probeer het op een later moment weer. Overleg eventueel met je arts of lactatiekundige.

Kolven met de hand

We adviseren je om het kolven met de hand te doen. Een voordeel van met de hand kolven is dat je handen de borst stimuleren. Dit heeft een positief effect op het toeschieten van de melk. Het tweede voordeel is dat je de melk beter en volledig op kunt vangen, vooral omdat de hoeveelheden nog niet groot zijn.

Zorg voor een ontspannen en rustige omgeving als je gaat kolven.

De voorbereiding

  • Was je handen voor het kolven.
  • Masseer je borsten rondom met de handpalm of vingers, vanaf de borstkas naar de tepel toe.
  • Streel over de huid van de borst en/of stimuleer met je vingers de tepel.

Een tekening die laat zien hoe u kunt kolven

Het kolven

  • Laat je borst in je hand rusten met de vingers er onder en de duim erop. Ongeveer 2 centimeter van de tepel (dus niet gemeten vanaf de tepelhof want die is bij iedere vrouw verschillend in grote).
  • De vingers staan loodrecht tegenover elkaar rond de tepel.
  • Een zwaardere borst kun je eerst wat optillen.
  • Druk de borst in naar de borstkas toe, zorg dat je je vingers niet verplaatst.
  • Knijp nu met duim en vingers in een ritmische beweging de vingers samen naar het uiteinde van de tepel toe. Kolven mag geen pijn doen.
  • Zorg voor een ritmische beweging, dus eerst naar de borstkas, daarna naar de tepel toe.
  • De vingers wrijven niet over de huid, maar de weefsels onder de huid worden gemasseerd.
  • Verplaats de vingers van de hand tussendoor naar een nieuwe stand, met de wijzers van de klok, rond de borst.
  • Masseer naar behoefte met de andere hand mee tijdens het kolven. Soms helpt het om een derde vinger, van de andere hand, mee te laten helpen. De eerste keren moet je ervaring opdoen met de techniek. Mogelijk komt er dan nog geen melk. Vervolgens komen er druppeltjes melk. Deze melk kun je met een lepeltje opvangen. Komt er meer, dan is het mogelijk dit op te vangen in een klein glaasje. Verwacht geen grote hoeveelheden, elke milliliter is meegenomen.
  • Als je grotere hoeveelheden melk kolft, kun je overwegen om te kolven met een elektrisch apparaat. Op onze website over kolven kun je hier meer over lezen.

kolven met de hand

Misschien vind je het gemakkelijker als je deze filmpjes ziet: film van Global health of film van Stanford medicine

Melk invriezen

De opgevangen melk kun je verzamelen in spuitjes met een afsluitdopje. Deze kun je kopen bij de Wilhelmina apotheek of via internet bij de laifshop. De spuitjes kun je afsluiten met een dopje. Bewaar de spuitjes in een afgesloten bakje in de vriezer. Je kunt de melk die je binnen 24 uur kolft, samen invriezen. Als je grotere hoeveelheden melk kolft, kun je dit ook in een ijsblokhouder bewaren. Zet de datum en je naam op de spuitjes of bewaardoos.

Bevallen

Als je in het ziekenhuis gaat bevallen, neem dan bij opname de ingevroren melk mee. De melk wordt in het ziekenhuis in de vriezer bewaard, totdat het nodig is. Let erop dat de melk ook echt in de vriezer gaat en niet in de koelkast. Ontdooide melk wordt na 24 uur weggegooid. 

Na de bevalling bespreken we met jou hoe het gaat. Heeft je baby extra voeding nodig, naast het drinken aan de borst, dan heb je de bevroren melk. Ontdooi geen grotere hoeveelheid dan op dat moment nodig is voor de baby. Als je baby gedronken heeft, kun je door met de hand te kolven nog extra melk uit de borst masseren. Je weet immers al hoe je dit kunt doen.

Vragen?

Heb je na de bevalling vragen over borstvoeding en kolven? In het Ouder en Kind-centrum is een lactatiekundige IBCLC werkzaam. Als je in het ziekenhuis bent bevallen, kun je tot 6 weken na de bevalling (telefonisch) advies vragen of een afspraak met haar maken. In de thuissituatie kun je je vragen stellen aan de kraamverzorgende, verloskundige of een lactatiekundige IBCLC. De namen en adressen van de vrijgevestigde lactatiekundigen zijn te vinden op de website

Bereikbaar

  • De lactatiekundige is op maandag en donderdag van 8.00 - 15.00 uur aanwezig. Telefoonnummer (0592) 32 53 70. Je kunt je vraag ook stellen via de BeterDichtbij-app. Je krijgt zo snel mogelijk antwoord, in ieder geval binnen 3 tot 4 werkdagen. Let op: je kunt pas een appje sturen als een medewerker van de polikliniek in de BeterDichtbij-app een gesprek voor je heeft aangemaakt. We kunnen dit gesprek alleen aanmaken als jouw mobiele telefoonnummer en e-mailadres bij ons bekend zijn.

Is het dringend?

Heb je een dringende vraag, dan is het altijd het beste om te bellen!

verlos 28 - oktober 2022